تبلیغات
صوفی پژوهی بارویکرد نقد - معروف كرخی (202 هـ ) کیست؟
متن مورد نظر متن مورد نظر متن مورد نظر
معروف كرخی (202 هـ ) کیست؟
نویسنده ابو فاطمه در 06:46 ق.ظ | نظرات()

ابو محفوظ معروف بن فیروز (= فیروزان) بغدادی كرخی، از مشاهیر صوفیه است پدر و مادرش بنا بر مشهور، نصرانی، (و به یك روایت از صائبین نواحی واسط) بودند و می گویند كه او خود بر دست امام رضا (علیه السلام ) اسلام آورده است[1].

و بعدها از اصحاب امام و حتی دربان وی بوده است و نیز از دست مبارك امام رضا(علیه السلام) خرقه پوش ولایت بوده است[2].

صحت این روایات را به دشواری می توان تصدیق كرد زیرا در مأخذ قدیم مربوط به طبقات شیعه نامی از وی نیست و محققان شیعه از جمل علامة مجلسی در عین الحیاة خویش، در درستی این خبر شك كرده اند، به علاوه بعضی از كسانی كه وی را به دربانی امام رضا (علیه السلام) منسوب داشته اند، در عین حال مثل شیخ عطار وی را تربیت یافتة داود طائی (م 165) معرفی كرده اند و این از لحاظ تاریخ ممكن نیست و همچنین این كه در كودكی بر دست امام رضا (علیه السلام) اسلام آورده باشدبعید به نظر می رسد[3].


اگر دربانی او راست بود، می بایست علمای شیعه از او در كتب رجال و تاریخ كه به شرح حال هر یك از اصحاب و خواص و خدام و موالی ائمه (علیهم السلام) پرداخته و ولادت هر یك از مشاهیر و مجاهیل و ثقات و ممدوحین و مذمومین ایشان را نوشته اند اصلاٌ متعرض شرح حال او نشده اند.

اینك به جرأت می توان گفت سمت دربانی و ملازم بودن او با امام تا آخر زندگیش درزوغ شاخدار صوفیانه است، علامه مجلسی به همین جهت و جهات دیگر سمت دربانی وی را به حضرت رضا (علیه السلام ) شدیداٌ انكار كرده است[4].

عطار گوید: معروف ترسائی بود كه در دست علی بن


موسی الرضا (علیه السلام) مسلمان شده بود و آنگاه نزد داود طائی[5] رفته، ریاضت بسیار كشیده[6]

و داود از تلامذه ابوحنیفه (علیه العنه)بود [7]

و نیز نقل كرده كه چون معروف وفات كرد، جهودان و ترسایان و مؤمنان هر سه طائفه در وی دعوی كردند كه از ماست و جنازه او را ما بر می داریم[8].

ناگفته نماند: دعوی مذكور گواه روشن است كه: «معروف» مجهوال الحال، به تز معروف: «الصوفی لا مذهب له» عمل می كرده كه یهود و نصاری و مسلمین او را از خودشان می شمردند اگر او شیعه و مسلمان صحیح العقیده ای بود، كفار او را از خودشان نمی شمردند[9].


[1]  - طبقات شعرائی، ج1، ص 62  رساله قشیریه، ص12.

[2]  -  طرائق الحقائق، ج2، ص 133 – ریحانه الادب، ج5، ص 46.

[3]  - دكتر زرین كوب، جستجو در تصوف ایران، ص 113 – 112.

[4]  - به نقل ریحانه الادب، ج5، ص 47.

[5]  - داود طائی ناصبی و دشمن اهل بیت بود.

[6]  - تذكره الاولیاء، ج1، ص 269.

[7]  - همان مدرك، ص 206.

[8]  - همان مدرك، ص 273.

[9]  - به كتاب جستجو در عرفان فارسی، از ص 99 تا 105 مراجعه شود.

 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
طراحی و کدنویسی : ثامن تم
Template By : Samentheme.ir