تبلیغات
صوفی پژوهی بارویکرد نقد - جنید بغدادی سنی (م 8 – 297) و تصوف
متن مورد نظر متن مورد نظر متن مورد نظر


ابوالقاسم جنید بن محمد خزاز قوایری از مشاهیر عرفا و اكابر مشایخ صوفیه است و در میان صوفیه معروف به جلالت بوده و گاهی به قطب اعظم، سید الطائفه، سلطان الطائفه، استاد الطریقه، قطب العلوم، تاج العارفین و تاج العرفا، موصوفش دارند و تمامی فرقه های تصوف خرقه های خود را به او می رسانند. وی در بغداد نشو و نما یافت اصلش از نهاوند بود[1] ظاهراُ در حدود 220 هجری به دنیا آمده بود.

جنید در فقه و حدیث شاگرد سفیان ثوری و یا ابوثور ابراهیم بن خالد(م 240)- استاد فقهی امام شافعی بود و مذهب شافعی و مذهب ابوثور كلبی داشت[2]نسبت وی در عرفان و تصوّف به حارث بن اسد محاسبی و از مشایخ صوفیه صحبت داشت، ولی تأثیر صحبت محاسبی در وی قابل ملاحظه بود. ابوالعباس بن سریج فقیه شافعی نیز فنون طریقت را از جنید اخذ كرده است[3].

این فشرده اطلاعاتی است كه تا قرن اخیر در تواریخ و تذكره ها موجود می باشد و  لیكن در این اواخر دكتر احسان الله استخری یكی از  سران صوفیه

كه اصول تصوف را تدوین نمود، بر خلاف تمام كسانی كه درباره جنید بغدادی تحقیق كرده اند مدعی شد:« گمان می بریم ثبوت مذهب تشیع اثنی عشری برای جنید بدیهی باشد»[4].

لیهلیه
و درباره مجاز بودن جنید از ناحیه مقدسه امام زمان (ع) روحی فداه، نیز برای نخستین بار محمد معصوم علیشاه بدون مدرك به طور مجمل نوشت:

« تكمیل از خدمت سری سقطی یافت و به امر آن جناب ، بلكه به فرموده امام به ارشاد عباد پرداخت»[5] . چون نمی توانسته است موضوع شاگردی چنید بغدادی را نزد ابوثور و پیروان وی از سفیان ثوری كتمان كند، می نویسد:« در سن هفت سالگی به تحصیل فقه و  سایر علوم رسمیه پرداخته و چون اشتداد بلیة تقیه به ازدیاد رسیده بود مذهب صوری را گاه به سفیان ثوری منسوب می داشت و فقه را نزد «ابوعلی ثور» كه مهین شاگرد امام شافعی بود ، تحصیل می نمود[6]


. مسأ له تقیه جنید برای اولین بار به وسیله معصوم علیشاه عنوان شده و از جعلیات او میباشد و هیچ كدام از كسانی كه درباره جنید تحقیقاتی كرده اند ، درباره تقیه او چیزی ننوشته اند[7] .

بعدها این دروغ را سلطان حسین تابنده تكمیل كرد و برای نخستین بار مدعی شد: « شیخ جنید در زمان امام عسكزری از طرف ایشان مجاز در دعوت بود و در زمان قائم نیز آن سمت را داشت ولی بیعت او به توسط شیخ سری بود»[8] .


و در جای دیگر نوشته اند:

« و چون زمان او مقارن با زمان غیبت بوده و اجازه از طرف قرین الشرف حضرت قائم نیز داشته» [9]و یا می نویسند : « و جنید هم از شیعیان و درك خدمت حضرت هادی و حضرت عسكری (علیهماالسلام) و حضرت حجت (عج) نمود و از آن بزرگواران مجاز بود»[10] .

سلطان علی تابنده هم به دنبال پدر ، این چنین اشاره نموده كه : « جناب سری سقطی و جانشین وی شخ جنید بغدادی ارادت به ائمه معصومین (علیهم السلام) زمان خود حضرت جواد و حضرت هادی و حضرت عسكری و مولانا حجت قائم (عج) داشتند و از آن بزرگواران مجاز بودند و فقثط تربیت سری توسط معروف كرخی و تربیت جنید توسط سری بود»[11].

البته سخنانی از این قبیل تماما ادعای بدون دلیل است زیرا در هیچ كدام از منابع صوفیه و غیر صوفیه اثری از آنها به چشم نم یخورد و هیچ كدام از كسانی كه به عصر جنید نزدیك بوده اند و درباره ی او چیزی نوشته اند، به تشیع او یا اجازه ی او از ناحیه مقدسه امام زمان (علیه السلام) اشاره ای نكرده اند و در منابع امامیه اسامی وكلای امام غائب كه  زیر نظر نوّاب اربعه به سرپرستی امام زمان (علیه السلام) توانستند سازمان سفارت و نیابت را در مقطع حساس اداره نمایند، ذكر شده است ولی در هیچ كدام از آنها نامی از جنید بغدادی به عنوان سفیر و نایب  برده نشده است و حتی نان او مانند حلاّج جزء مخالفین سفرای چهارگانه نیز ذكر نشده است. به این معنی نام جنید در میان كسانی كه به دروغ ادعای سفارت یا نیابت كرده اند نیز دیده نمی شود .


گذشته از اینها نام جنید در طبقات الشافعیه آمده ولی در كتب رجال شیعه نامی از او دیده نمی شود . با وجود این، چه كسی_      جز صوفی_ می تواند ادعا كند كه جنید بغدادی مورد تأ یید امام علی النقی و امام حسن عسكری و امام زمان (علیهم السلام) بوده است؟ پس نتیجه می گیریم كه مسأله تشیع و سفارت و نیابت جنید از جمله جعلیات معصومعلی شاه شیرازی رهبر فرقه نعمة‌اللهی است كه  فقط به درد خرقه پوشان خاننقاه و دراویش می خوورد.



[1] طبقات السبكی، ج2، ص 235- تاریخ بغداد ، ج7، ص241- ترجمه رساله قشیریه،  ص51.

[2] ) ابن جوزی، فقه الصفوة ، ج 2، ص235- تاریخ بغداد همانجا---- ابن خلكان و فیات الاعیان ، ج2، ص3203

[3] ) ریحانة الادب، ج1، ص433.

[4] ) اصول تصوف، ص 114.

[5] ) طرائق الحقائق، ج2، ص389.

[6] ) طرائق الحقائق، ج 2، ص 389.

[7] ) مقایسه شود با كوی صوفیان تا حضور عارفان، ص 163.

[8] ) نابغه علم و عرفان، ص 60، چاپ تابان.

[9] ) یادداشتهای سفر به ممالك عربی ، ص25.

[10] ) همان، ص 26.

[11] ) خورشید تابنده،‌ص41.

پنجشنبه 10 اسفند 1396 05:05 ب.ظ
من عاشق چی هستم این نوع کار و پوشش هوشمندانه!
بچه های آثار بسیار خوبی را نگه دارید، من شما عزیزان را به وبلاگ ما اضافه کرده اید.
دوشنبه 30 بهمن 1396 11:16 ق.ظ
Thanks for sharing your thoughts about جنید. Regards
جمعه 29 دی 1396 08:05 ق.ظ
پست بسیار خوب! ما به این پست فوق العاده عالی در سایت ما پیوند می دهیم.
نگه داشتن نوشتن خوب
جمعه 17 آذر 1396 01:06 ب.ظ
Hey there I am so grateful I found your website, I really found you by accident,
while I was researching on Askjeeve for something else, Regardless I am here
now and would just like to say thanks for a incredible post and a all round enjoyable blog (I also
love the theme/design), I don’t have time to read it all
at the minute but I have book-marked it and
also included your RSS feeds, so when I have time I will be back to
read much more, Please do keep up the awesome b.
جمعه 17 شهریور 1396 01:20 ب.ظ
Very good blog you have here but I was curious about if you knew of any message boards that cover the same topics discussed
in this article? I'd really love to be a part of group where I can get responses from other experienced people that share the same interest.
If you have any suggestions, please let me know. Thanks a lot!
چهارشنبه 18 مرداد 1396 02:11 ب.ظ
Keep this going please, great job!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
طراحی و کدنویسی : ثامن تم
Template By : Samentheme.ir